ย้อนกลับไปเมื่อ ค.ศ. 79 หรือเมื่อประมาณเกือบ 2,000 ปีที่แล้ว "ภูเขาไฟวิสุเวียส" (Mount Vesuvius) ซึ่งตั้งอยู่บนผืนแผ่นดินของอาณาจักรโรมัน บริเวณทางตะวันออกของคาบสมุทรเนเปิลส์ (Naples) ได้เกิดการปะทุครั้งใหญ่ และได้คร่าชีวิตผู้คนในเมืองปอมเปอี (Pompeii) อันโด่งดังไปหลายหมื่นคน แต่ทว่าเมืองเฮอร์คิวเลเนียม (Herculaneum) ที่ตั้งอยู่ใกล้เคียงนั้น กลับแทบไม่มีซากโครงกระดูกของมนุษย์หลงเหลืออยู่ภายในเมืองเลย ซึ่งเป็นปริศนามาอย่างยาวนาน และมีเพียงแต่ร่องรอยซากโครงกระดูก 300 ศพ ที่หลงเหลืออยู่ในซากโรงเรือนเก่าใกล้ชายหาดของเมืองเท่านั้น โดยทีมนักวิจัยเผยในวารสาร Nature ฉบับล่าสุดเดือนเมษายน ค.ศ. 2023 ว่า ผู้เสียชีวิตภายในเมืองเฮอร์คิวเลเนียม กว่า 5,000 คนหายไปจนแทบไม่มีซากหลงเหลือมาจนถึงทุกวันนี้ เนื่องจากอาจถูกคลื่นความร้อนเผาไหม้กลายเป็นจุณไปในทันที ผ่านปรากฏการณ์ที่นักวิทย์เรียกว่า Pyroclastic Density Currents หรือ PDCs
เนเปิลส์ แคว้นคัมปาเนีย ประเทศอิตาลี ข้อมูลทางธรณีวิทยา อายุหิน 25,000 ปีก่อนปัจจุบัน ถึงปี ค.ศ.1944 age of volcano = ป. 17,000 ปีจนถึงปัจจุบัน ประเภทภูเขา ภูเขาไฟซอมมา-กรวยภูเขาไฟสลับชั้น การปะทุครั้งล่าสุด 17–23 มีนาคม ค.ศ. 1944 การพิชิต เส้นทางง่ายสุด เดิน
 |
| เขาวิซูเวียสมองจากซากเมืองปอมเปอีที่ถูกทำลายใน ค.ศ. 79 จุดสูงสุด ความสูง 1,281 m (4,203 ft) ความสูง ส่วนยื่นจากฐาน 1,232 m (4,042 ft) พิกัด 40°49′N 14°26′E เขาวิซูเวียสเป็นภูเขาไฟสลับชั้น (stratovolcano) ตั้งอยู่ในประเทศอิตาลีปัจจุบัน เคยปะทุขึ้นใน ค.ศ. 79 จัดเป็นการปะทุของภูเขาไฟที่ร้ายแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ยุโรป นักประวัติศาสตร์ทราบเรื่องการปะทุครั้งนี้จากบันทึกของพลินีผู้เยาว์ (Pliny the Younger) นักการเมืองและกวีชาวโรมันซึ่งเห็นเหตุการณ์มาด้วยตาตนเอง การปะทุครั้งนี้ยังเป็นที่มาของคำศัพท์ว่า "การปะทุแบบวิซูเวียส" (Vesuvian eruption) ที่ใช้เรียกการประทุประเภทหนึ่งของภูเขาไฟ ในเหตุการณ์นั้น เขาวิซูเวียสพ่นกลุ่มควันพิษที่ประกอบด้วยเทฟรา (tephra) และก๊าซภูเขาไฟ (volcanic gas) อันเดือดจัด ออกมาอย่างรุนแรงเป็นแนวสูงถึง 33 กิโลเมตร ทั้งยังพ่นหินหลอมเหลว (molten rock), หินพัมมิซ (pumice) ป่นละเอียด, และเถ้าภูเขาไฟ (volcanic ash) ออกมาเป็นปริมาณสูงถึง 1.5 ล้านตันต่อวินาที จนที่สุด ก็ปล่อยพลังงานความร้อน (thermal energy) ขนาดเทียบเท่าที่เกิดในเหตุการณ์ระเบิดที่ฮิโรชิมะและนางาซากิ ออกมาถึง 100,000 ครั้ง เป็นเหตุให้ชุมชนชาวโรมันหลายแห่งถึงแก่ความพินาศ และถูกฝังภายใต้ระลอกตะกอนภูเขาไฟ (pyroclastic surge) และหินเถ้าภูเขาไฟ (tuff) จำนวนมหาศาล ชุมชนซึ่งเป็นที่รู้จักกันดี คือ ปอมเปอี (Pompeii) และเฮอร์คิวเลเนียม (Herculaneum) ซึ่งมีประชากรรวม 16,000–20,000 คน มีการพบศพคนกว่า 1,500 ราย แต่ยอดผู้เสียชีวิตยังไม่อาจกำหนดแน่ได้ หมวดหมู่ | การปะทุของภูเขาไฟ | ภัยพิบัติในประเทศอิตาลี |
ในขณะที่ในเมืองปอมเปอีนั้น นักโบราณคดีได้ค้นพบซากโครงกระดูกเป็นจำนวนเกือบ 2,000 ศพในสภาพดี ซึ่งศพแต่ละศพถูกฝังกลบด้วยเถ้าถ่านภูเขาไฟที่แข็งตัวกลายเป็นหิน แต่ทว่าภายในเถ้าถ่านภูเขาไฟนี้กลับมีช่องว่างระหว่างโครงกระดูกโล่ง ๆ อยู่ ซึ่งเกิดจากการที่เนื้อเยื่อมนุษย์สลายตัวไปตามกาลเวลา จึงทำให้นักโบราณคดีสามารถเทปูนปลาสเตอร์ลงไปเติมเต็มช่องว่างภายในหิน เพื่อเผยให้เห็นสภาพเสื้อผ้าและร่างกายของผู้เคราะห์ร้ายในขณะที่เสียชีวิตได้
โดยกลุ่มนักวิจัยที่ศึกษาชะตากรรมของผู้คนในเมืองเฮอร์คิวเลเนียมได้ทำการวิเคราะห์เศษซากปรักหักพังจากไม้ที่กลายเป็นเถ้าถ่านเพิ่มเติมเป็นครั้งแรก จนพบว่าชุมชนนี้ตั้งอยู่บริเวณเนินภูเขาไฟนั้นถูกคลื่นความร้อน PDCs ที่มีอุณหภูมิสูงกว่า 550 องศาเซลเซียสเข้ามาปะทะ และเมื่อคลื่นความร้อน PDCs เดินทางสู่ที่ต่ำลงไปยังบริเวณชายหาดที่มีน้ำทะเล อุณหภูมิได้ลดลงเหลือประมาณ 400 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ว่า ทำไมถึงมีซากโครงกระดูกหลงเหลืออยู่เพียงแค่ในบริเวณนี้เท่านั้น
นอกจากที่งานวิจัยชิ้นนี้จะช่วยไขปริศนาทางประวัติศาสตร์แล้ว ก็จะยังสามารถช่วยส่งเสริมการวางแผนอพยพจากเหตุการณ์ภูเขาไฟปะทุในปัจจุบันด้วย ผ่านการออกแบบศูนย์อพยพที่ต้องมีศักยภาพในการป้องกันความร้อนมากกว่า 550 องศาเซลเซียสได้ เนื่องจากภูเขาไฟวิสุเวียสนั้นเป็นภูเขาที่ไม่สงบซึ่งสามารถปะทุได้ตลอดเวลา โดยทุกวันนี้มีผู้คนอาศัยอยู่ในระยะอันตรายของภูเขาไฟวิสุเวียส จำนวนกว่า 700,000 คน
ที่มาข้อมูล: Big Think , Nature
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น